Poreč — rimski kastrum, Eufrazijeva bazilika i letovalište zapadne Istre

Gde je Poreč

Poreč leži na zapadnoj obali istarskog poluostrva. Grad je star skoro 2.000 godina i smešten je oko luke koju od mora štiti malo ostrvo Sveti Nikola. Šire područje ima 16.607 stanovnika prema popisu iz 2021. godine. Obala opštine duga je 37 kilometara i proteže se od reke Mirne kod Novigrada do Funtane i Vrsara.

Rimsko doba

U 2. veku pre nove ere na malom poluostrvu veličine oko 400 sa 200 metara, na kome je danas centar grada, podignut je rimski kastrum. Za cara Avgusta, u 1. veku pre nove ere, naselje je postalo grad, u okviru rimske kolonije Colonia Iulia Parentium. U 3. veku imalo je organizovanu hrišćansku zajednicu. Plan grada i danas pokazuje antički kastrum, a glavne ulice Dekumanus i Kardo Maksimus sačuvane su u izvornom obliku.

Srednji vek i mletačka vlast

Posle 539. godine Poreč je bio deo Vizantije, a od 788. vladali su Franci. Godine 1267. postao je prvi istarski grad koji je dobrovoljno ušao u sastav Mletačke republike, čija je vlast trajala više od pet vekova. U to vreme podignute su palate, trgovi i verske građevine u mletačkom stilu. Đenovljani su grad razorili 16. avgusta 1354, a gradski statut dobio je 1363. godine. Od 12. do 19. veka grad je imao odbrambene zidine.

Austrija, Italija i Hrvatska

Posle Mletačke republike Poreč je došao pod Habzburšku monarhiju. Parobrodska veza sa Trstom uspostavljena je 1844, a 1861. grad je postao sedište pokrajinskog sabora Austrijskog primorja. Poznata železnica uskog koloseka Parencana povezivala ga je sa Trstom od 1902. godine. Posle 1918. grad je pripao Italiji. Saveznici su ga 1944. bombardovali 34 puta, pa je oštećeno 75% grada. Od 1947. Poreč je deo Jugoslavije, a ime Parenzo zamenjeno je imenom Poreč. Statut grada jemči dvojezičnost, pa je italijanski službeni jezik uz hrvatski.

Šta vredi videti

Eufrazijeva bazilika, obnovljena u 6. veku pod Vizantijom i episkopom Eufrazijem, najvažnije je istorijsko mesto u gradu. Na UNESKO-vu Listu svetske baštine uvrštena je 1997. godine. Marafor je rimski trg sa dva hrama, a jedan od njih, podignut u 1. veku, posvećen je bogu Neptunu.

U blizini je špilja Baredine, jedini otvoreni geološki spomenik u Istri. Limski zaliv je 12 kilometara dugačko ušće koje je formirala reka Pazinčica.

Turizam

Primarni izvor prihoda je turizam. Austrijski Lojd otvorio je turističku liniju koja je pristajala u Poreču 1844, a prvi turistički vodič štampan je već 1845. Danas je turistička infrastruktura namerno raspoređena duž 37 kilometara obale. Na jugu su zasebna turistička središta kao što su Plava laguna, Zelena laguna, Bijela uvala i Brulo, a na severu Materada, Červar Porat, Ulika i Lanterna. U glavnoj sezoni privremeni broj stanovnika područja može da pređe 120.000.

Zemlja i poljoprivreda

Krajolik je bogat mediteranskim rastinjem, sa borovim šumama i žbunjem crnike i planike. Plodna crvena zemlja, crljenica, vekovima se koristi za poljoprivredu. Glavni usevi su žitarice, voće, maslinici i povrće. Proizvode se masline i grožđe, a među vinima su malvazija, burgonja, merlo, pino, kaberne sovinjon i teran.

Klima

Klima je relativno blaga i bez zagušljivih letnjih vrućina, jer more hladi vazduh. Najtopliji mesec je jul, a januar je najhladniji. Godišnje ima više od 2.400 sunčanih sati. Padavine u proseku iznose 920 mm godišnje, a jul i avgust su veoma suvi. Zimi bura donosi hladno i vedro vreme, a jugo donosi kišu. Od 1981. godine najviša temperatura zabeležena na lokalnoj stanici bila je 37,0 °C, 2. avgusta 1998, a najniža −13,0 °C, 10. januara 1981.

Za zvanične podatke državne meteorološke službe o drugim istarskim mestima pogledajte vodič Istra — klima po mesecima, sezona gužve i dužina puta do mesta na poluostrvu.

Veze sa ostatkom Istre

Drumski saobraćaj je glavni oblik prevoza. Poreč je dobro povezan sa ostatkom Istre i sa većim gradovima kao što su Trst, Rijeka, Ljubljana i Zagreb. Najbliži komercijalni aerodrom je u Puli, a najbliža železnička stanica u Pazinu.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Poreča je 634 km, oko 7 sati vožnje, a iz Novog Sada 628 km, oko 7 sati. Po zvaničnoj statistici, mesec sa najviše noćenja u Istarskoj županiji bio je avgust, 8,0 miliona noćenja, a sa najmanje januar, 130 hiljada noćenja. Šire o sezoni čitajte u vodiču Kada je gužva u Hrvatskoj — noćenja turista po mesecima u 2025. godini.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Prevoz iz Beograda do Poreča košta 85 € u jednom smeru i 160 € povratno. Cenu prevoza iz Novog Sada do Poreča potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Putovanje se lako povezuje sa susednim mestima: iz istih polazišta vozimo i do Kombi prevoz Beograd → Vrsar, Kombi prevoz Novi Sad → Funtana i Kombi prevoz putnika Beograd → Novigrad. Vodiči o tim mestima su Vrsar — mesto na brežuljku nad Limskim kanalom, poznato po kamenu, ostrvima i Kazanovi, Funtana — mesto između Poreča i Vrsara, sa rimskom vilom, kaštelom i turističkim lagunama i Novigrad — nekadašnje sedište biskupije, srednjovekovne zidine i mletačka loža na zapadu Istre.

Sva odredišta u okolini Poreča navedena su na stranici Kombi prevoz Beograd → Istra, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Kombi prevoz putnika Novi Sad → Istra. Pregled svih hrvatskih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Hrvatsku, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Hrvatsku iz Srbije — dokumenta, granica i šta sme da se prenese.

Kombi od vrata do vrata do Poreča

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Prevoz putnika Beograd – Poreč i Kombi prevoz Novi Sad → Poreč.