Funtana — mesto između Poreča i Vrsara, sa rimskom vilom, kaštelom i turističkim lagunama

Položaj

Funtana je u središtu zapadne obale Istre, 6 km južno od Poreča, između Vrsara i Poreča. Priobalje se proteže od Zelene Lagune na zapadu do Valkanele na jugu, a reč je o najrazuđenijoj obali istarskog poluostrva, sa brojnim uvalama i ostrvcima. Prema popisu iz 2021. godine mesto ima manje od hiljadu stanovnika. Okolina je blago brdovit kraj sa vinogradima, maslinjacima, oranicama, livadama i borovim i hrastovim šumarcima koji često dopiru do samog mora. Opština je ustrojena 2006. godine, izdvajanjem iz opštine Vrsar.

Rimsko doba

Naseljavanje funtanske obale traje od kasnog neolita. Ostaci rimske centurijacije, odnosno podele zemljišta u pravilne četvorine, vide se na vazdušnim snimcima obale i zaleđa. Iz Funtane i njene okoline, Valkanele i Mulandrije, polazile su neke od najvažnijih rimskih regionalnih saobraćajnica u unutrašnjost Istre.

Na prostoru današnje Zelene Lagune nalazila se važna rimska vila, čije su strukture konzervirane i mogu se razgledati. Dokument iz 1216. godine, u kome se spominje uređenje solana između Plave i Zelene Lagune, može značiti da se so ovde proizvodila i u antici.

Feud i porodica Borisi

U srednjem veku područje Funtane i Zelene Lagune bilo je samostalan feud, koji je vrlo rano pripadao porečkom episkopu. Funtana se izričito prvi put pominje 1331. godine, ali je naselje očigledno postojalo i ranije. Značajni su bili i kamenolomi duž obale.

Od 1595. godine feud je bio u posedu porodice Borisi. Posle 1610. i završetka palate, koju Funtanjani zovu Kaštel, ona je ovde stalno živela. Crkva Svetog Bernarda sa zvonikom podignuta je 1621, a nova župna kuća 1735. Feudalna prava porodice Borisi likvidirana su tek 1869. godine.

Znamenitosti

Među istorijskim građevinama su župna crkva Svetog Bernarda (1621), kaštel-utvrda (1610), crkvica Gospe Karmelske (1631) i crkvica Svete Lucije (1750).

Stanovništvo i privreda

U 17. i 18. veku u Funtanu se doseljavalo stanovništvo iz današnje Albanije i Crne Gore. Mesto je 1806. imalo 182 stanovnika, a 1851. godine 287, pa se broj za manje od pola veka skoro udvostručio. Prvi pomen izgradnje pristaništa potiče iz 1865.

Krajem pedesetih godina 20. veka poljoprivreda i ribarstvo činili su preko 70% društvenog proizvoda. Do osamdesetih godina ugostiteljstvo i turizam dostigli su 70%, dok su poljoprivreda i ribarstvo pali ispod 10%. Stanovništvo se intenzivnije okrenulo turizmu šezdesetih godina, kada je na priobalju od Zelene Lagune do Valkanele izgrađen niz kampova i hotela.

Klima i more

Klima je blaga, mediteranska, sa prosečnom temperaturom od +5 °C u januaru i +24 °C u avgustu. More je čisto, a sezona kupanja traje od maja do oktobra.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Funtane je 638 km, oko 7 sati vožnje, a iz Novog Sada 631 km, oko 7 sati. Po zvaničnoj statistici, mesec sa najviše noćenja u Istarskoj županiji bio je avgust, 8,0 miliona noćenja, a sa najmanje januar, 130 hiljada noćenja. Šire o sezoni čitajte u vodiču Kada je gužva u Hrvatskoj — noćenja turista po mesecima u 2025. godini. Pregled ostalih istarskih mesta nalazi se u vodiču Istra — klima po mesecima, sezona gužve i dužina puta do mesta na poluostrvu.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Prevoz iz Beograda do Funtane košta 85 € u jednom smeru i 160 € povratno. Cenu prevoza iz Novog Sada do Funtane potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Putovanje se lako povezuje sa susednim mestima: iz istih polazišta vozimo i do Kombi prevoz Beograd → Poreč, Kombi prevoz putnika Novi Sad → Vrsar i Minibus prevoz Beograd – Rovinj. Vodiči o tim mestima su Poreč — rimski kastrum, Eufrazijeva bazilika i letovalište zapadne Istre, Vrsar — mesto na brežuljku nad Limskim kanalom, poznato po kamenu, ostrvima i Kazanovi i Rovinj — grad na nekadašnjem ostrvu, klima i dolazak iz Srbije.

Sva odredišta u okolini Funtane navedena su na stranici Kombi prevoz putnika Beograd → Istra, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Minibus prevoz Novi Sad – Istra. Pregled svih hrvatskih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Hrvatsku, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Hrvatsku iz Srbije — dokumenta, granica i šta sme da se prenese.

Kombi od vrata do vrata do Funtane

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Kombi prevoz Beograd → Funtana i Kombi prevoz Novi Sad → Funtana.