Pazin — srednjovekovni zamak, Pazinska jama i sedište Istarske županije

Gde je Pazin i zašto je sedište županije

Pazin je grad u zapadnoj Hrvatskoj i administrativno sedište Istarske županije. Prema popisu iz 2021. godine ima 8.279 stanovnika, od čega 3.981 u samom gradu; 2011. bilo ih je 8.638, odnosno 4.386. Gradsko područje čini 18 naselja, među njima Beram, Trviž, Lindar i Kašćerga. Godine 1991. postao je sedište županije zbog položaja u geografskom središtu istarskog poluostrva i da bi se podstakao razvoj unutrašnjosti Istre.

Zamak

Pazinski kastel prvi put se pominje 7. juna 983. godine, pod imenom Castrum Pisinum, u ispravi cara Otona II o poklonu porečkoj biskupiji. Prema enciklopedijskom članku, to je najveći i najbolje očuvan zamak u Istarskoj županiji. Izgrađen je od tesanog kamena i tokom 11 vekova prošao je kroz nekoliko velikih obnova. Današnji zamak obnovljen je u 15. i 16. veku, a muzej je od kraja Drugog svetskog rata. U njemu su dva muzeja: Etnografski muzej Istre i Muzej grada Pazina. Zamak je u srednjem veku bio rezidencija istarskih markgrofova.

Pazinska jama

Ispod zamka nalazi se ponor Pazinčice, poznat kao Pazinska jama. Smatra se najboljim primerom kraškog reljefa u Istri. Delimično ga je istražio francuski speleolog Eduar-Alfred Martel 1896. godine. Zamak i klisura inspirisali su Žila Verna za roman „Matijaš Sandorf” iz 1885. godine.

Od grofova do Habzburgovaca

Naselje je nastalo oko zamka koji su podigli germanski vladari. Posle prelaska u posed porečkih episkopa postalo je središte Pazinske grofovije. U 12. veku zamak je držao grof Majnhard od Švarcenburga, a 1186. nasledio ga je zet, grof Engelbert III od Gorice. Dok je veći deo Istre postepeno prelazio pod Veneciju, grof Albreht III Gorički ostavio je 1374. svoje posede kući Habzburg. Oko 1500. godine Pazin je imao oko 1.500 stanovnika.

Turci i Venecija

Turci su više puta napadali Pazin. Poslednji osmanski upad u Istru dogodio se kod Pazina 1511, kada su srušili zamak. Mlečani su 1508. godine, u ratu Kambrejske lige, zauzeli grad, a njihova vlast trajala je do 1509. godine.

Dvadeseti vek

Do 1918. grad je bio deo Austrijske monarhije, kao sedište istoimenog okruga u Austrijskom primorju. Te godine je, kao i cela Istra, pripao Italiji. U Drugom svetskom ratu Pazinske odluke proglasile su ujedinjenje Istre sa Hrvatskom. Zamak Rapicio iz 16. veka teško je oštećen u bombardovanju i njegove ruševine se i danas vide. Veći deo Istre posle rata ušao je u sastav Jugoslavije, a zatim Hrvatske.

Okolina

Beram ima nekropolu iz razdoblja od 7. do 5. veka pre nove ere. Jugoistočno od Pazina leže Gračišće, u rimsko doba kastrum Kalinijan, i Pićan, koji su naselili Histri, a potom je postao strateški važno rimsko vojno naselje pod imenom Petina.

Klima

Državni hidrometeorološki zavod meri u Pazinu godišnje 2.327 sati osunčavanja i 1.141 mm padavina. Najtopliji mesec je jul, 21,2 °C, a najhladniji januar, 2,9 °C. Od 1961. godine najviša temperatura zabeležena na lokalnoj stanici na 297 metara nadmorske visine bila je 39,5 °C, 3. avgusta 2017, a najniža −18,7 °C, 8. januara 1985. Mesečne vrednosti ove stanice nalaze se u vodiču Istra — klima po mesecima, sezona gužve i dužina puta do mesta na poluostrvu.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Pazina je 604 km, oko 7 sati vožnje, a iz Novog Sada 588 km, oko 7 sati. Po zvaničnoj statistici, mesec sa najviše noćenja u Istarskoj županiji bio je avgust, 8,0 miliona noćenja, a sa najmanje januar, 130 hiljada noćenja. Šire o sezoni čitajte u vodiču Kada je gužva u Hrvatskoj — noćenja turista po mesecima u 2025. godini.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Prevoz iz Beograda do Pazina košta 85 € u jednom smeru i 160 € povratno. Cenu prevoza iz Novog Sada do Pazina potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Putovanje se lako povezuje sa susednim mestima: iz istih polazišta vozimo i do Kombi prevoz Beograd → Labin, Kombi prevoz Novi Sad → Poreč i Kombi prevoz putnika Beograd → Bale. Vodiči o tim mestima su Labin — grad uglja i prva antifašistička pobuna, sa starim gradom iznad Rabca, Poreč — rimski kastrum, Eufrazijeva bazilika i letovalište zapadne Istre i Bale — mesto iznad Rovinja sa kasnoantičkim kastrumom, palatom i dinosaurusima.

Sva odredišta u okolini Pazina navedena su na stranici Kombi prevoz putnika Beograd → Istra, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Minibus prevoz Novi Sad – Istra. Pregled svih hrvatskih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Hrvatsku, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Hrvatsku iz Srbije — dokumenta, granica i šta sme da se prenese.

Kombi od vrata do vrata do Pazina

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Prevoz putnika Beograd – Pazin i Kombi prevoz Novi Sad → Pazin.