Novi Vinodolski — mesto gde je 1288. donet Vinodolski zakonik, rodni grad braće Mažuranić

Gde je Novi Vinodolski

Grad leži na severnom hrvatskom primorju, na vinodolskoj rivijeri, južno od Crikvenice, Selca i Bribira, a severno od Senja. Smešten je na strmom brežuljku iznad ušća Suhe Ričine, u jugoistočnom kraju Vinodolske doline. Aerodrom na ostrvu Krk udaljen je 30 kilometara. Prema popisu iz 2021. godine upravno područje ima 4.328 stanovnika, od čega 3.336 u urbanom jezgru.

Staro jezgro odlikuje primorska mediteranska arhitektura sa belim fasadama i crvenim crepom, koja se uspinje ka crkvi i tornju na uzvišenju.

Vinodolski zakonik

Vinodolski zakonik donet je 6. januara 1288. godine u Novom Gradu, današnjem Novom Vinodolskom, u dvorani krčkih knezova. Najstariji je pravni tekst na hrvatskom jeziku i najstariji pravni spomenik južnih Slovena, pisan glagoljicom. Regulisao je odnose između krčkih knezova i devet vinodolskih opština. Odbacio je mučenje i sudsko proveravanje kao dokazna sredstva i uspostavio svedočenje kao primarni dokaz, a ženama je dao pravo svedočenja u sporovima gde su obe strane žene.

Istorija

Tragovi naselja u okolini potiču iz praistorije, a nalaze se na brdu Osap, uz rimske ostatke, među njima tvrđavu Lopsica. Naselje zvano Novi Grad ili Novigrad podigli su u 13. veku Frankopani. Do 17. veka grad je bio deo Krčke kneževine ili frankopanski posed, a u 16. veku postao je deo Habzburške monarhije. Novi je ostao pod Frankopanima do 1671, kada je pogubljen poslednji Frankopan, Fran Krsto.

Grad je 1496. stradao od kuge, a 27. avgusta 1527. Turci su ga zapalili i opljačkali. Veliki zemljotres razorio je grad 1750. godine.

Braća Mažuranić

U Novom Vinodolskom rođeni su pisci Ivan i Matija Mažuranić. Ivan Mažuranić bio je prvi hrvatski ban pučkog porekla i pesnik, a najznačajnije delo mu je „Smrt Smail-age Čengića”. Čitaonicu je 1845. osnovalo nekoliko učenih ljudi na poticaj Josipa Mažuranića, a škola postoji od 1793. Kulturno nasleđe čine i ostaci pavlinskog manastira, frankopanska tvrđava i kaštel, katedrala, crkva Svetog Trojstva, crkva Svetog Marina na istoimenom ostrvcu, kuća braće Mažuranić, Zavičajni muzej i galerija.

Turizam i kupališta

Turistička era počinje 1878, kada je u luci podignuto prvo drveno kupalište. Prvo javno kupalište izgrađeno je 1886, a tri godine kasnije kupalište u uvali Lišanj. Novi se razvio u lečilište i kupalište za austrijske, mađarske i češke goste. Zaštićen ostrvom Krk od otvorenog mora, ima veoma prijatnu klimu. Hoteli, privatni smeštaj, kampovi, bungalovi i apartmani mogu da prime više od 10.000 turista istovremeno.

Vino i energija

Vinodolska dolina koristi se za poljoprivredu, naročito vinogradarstvo. Najzastupljenija je sorta žlahtina, uz kaberne sovinjon i šardone, a vina su slična onima sa ostrva Krk. U devedesetim godinama vino je dobilo novi podstrek kada je osnovana vinarija Pavlomir. Vino iz ovog kraja izabrano je za zvanično vino u vreme posete pape Benedikta XVI Hrvatskoj.

Hidroelektrana Vinodol koristi akumulacije u Gorskom kotaru, među njima jezero Bajer. Ima snagu od 90 MW, prosečnu godišnju proizvodnju od 139 GWh i pad veći od 650 metara.

Iseljavanje i škola jezika

Prvo veće iseljavanje bilo je 1860, kada su Novljani otišli na gradnju Sueckog kanala. Druga grupa otišla je 1880. u Severnu Ameriku, pošto je filoksera uništila većinu vinograda. Najveća kolonija Novljana bila je oko 1905. u Sent Luisu. Od 1993. svakog jula Hrvatska matica iseljenika organizuje Malu školu hrvatskog jezika i kulture, koja je do 2023. okupila više od 1.700 učesnika iz 41 zemlje.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Novog Vinodolskog je 555 km, oko 6 sati vožnje, a iz Novog Sada 543 km, oko 6 sati. Jadranska magistrala, 40 kilometara dugačak deo državnog puta D8, povezuje ga sa autoputem istočno od Rijeke. Po zvaničnoj statistici, mesec sa najviše noćenja u Primorsko-goranskoj županiji bio je avgust, 4,6 miliona noćenja, a sa najmanje januar, 101 hiljada noćenja. Šire o sezoni čitajte u vodiču Kada je gužva u Hrvatskoj — noćenja turista po mesecima u 2025. godini. Za zvanične mesečne podatke državne meteorološke službe o Kvarneru pogledajte vodič Kvarner — vreme po mesecima, sezona gužve i dužina puta do mesta na zalivu.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Cenu prevoza iz Beograda do Novog Vinodolskog potvrđujemo pri rezervaciji. Cenu prevoza iz Novog Sada do Novog Vinodolskog potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Putovanje se lako povezuje sa susednim mestima: iz istih polazišta vozimo i do Kombi prevoz Beograd → Crikvenica, Kombi prevoz putnika Novi Sad → Krk i Minibus prevoz Beograd – Rijeka. Vodiči o tim mestima su Crikvenica — grad iz pavlinskog manastira, na ušću Dubračine, sa Selcem i Vinodolom u zaleđu, Grad Krk — jedan od najstarijih jadranskih gradova, sa Venerinim hramom, katedralom i Krčkim mostom i Rijeka — najveća hrvatska luka, grad Trsata, karnevala i Evropske prestonice kulture.

Sva odredišta u okolini Novog Vinodolskog navedena su na stranici Kombi prevoz putnika Beograd → Kvarner, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Minibus prevoz Novi Sad – Kvarner. Pregled svih hrvatskih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Hrvatsku, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Hrvatsku iz Srbije — dokumenta, granica i šta sme da se prenese.

Kombi od vrata do vrata do Novog Vinodolskog

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Kombi prevoz Beograd → Novi Vinodolski i Kombi prevoz Novi Sad → Novi Vinodolski.