Fažana — ribarsko mesto rimskih amfora i polazna tačka za ostrva Brijuni

Gde je Fažana

Fažana se nalazi na moru, 8 km severozapadno od Pule, a ostrva Brijuni leže neposredno ispred nje. Teritorija opštine obuhvata, pored ribarskog sela, dolinu Ronci na jugu, obalu Peroja na severu i zaleđe sa maslinjacima i vinogradima. Prema popisu iz 2021. godine opština ima 3.463 stanovnika: 1.788 u Fažani i 1.675 u Valbandonu. Dobro je povezana obalnim putevima koji spajaju Pulu i Peroj, kao i prema unutrašnjosti, ka Vodnjanu i Galižani.

Ime i rimsko doba

U rimsko doba mesto se zvalo Vasianum, a potom Fasijana, po proizvodnji keramike i terakote: vaza, crepova i amfora. Ime i njegovo značenje odražavaju se i u grbu opštine, na kome je amfora. Već 177. godine pre nove ere teritorija je bila pod rimskom vlašću i pripadala je rimskoj koloniji Pula. Bila je važna zbog proizvodnje maslinovog ulja, a kasnije amfora.

Proizvodnja amfora počela je u drugom delu vladavine cara Avgusta i trajala je do 2. veka. U amforama su čuvani žito, usoljena riba i, najvažnije, istarsko ulje i vino. Radionica je pripadala porodici Lekanija, a prvi poznati vlasnik bio je pretor Kaj Lekanije Bas. Blizina mora učinila je ribolov važnim već u rimsko doba, a brojne rimske vile u okolini svedoče da je mesto bilo patricijsko letovalište.

Rimska vila u Valbandonu, dva kilometra od centra, otkrivena je početkom 20. veka. Ima lepe podove sa cvetnim i geometrijskim šarama.

Srednji vek

U 6. veku podignuta je crkva Svetog Elizeja na temeljima kasnoantičke palate, koja je služila kao letnja kuća. Mala crkva Svete Marije od Karmela potiče iz 14. veka i ima freske iz 15. veka. Crkva Svetih Kuzme i Damjana, podignuta u 15. veku uz more, ima gotičke elemente, zvonik visok 27 metara i renesansne slike iz 16. veka, među kojima je „Poslednja večera” Đorđa Ventura iz 1598. godine.

Put na Brijune

Iz Fažane polaze svi komercijalni pravci prema ostrvima Brijuni, poznatom nacionalnom parku. Zato se mesto često spominje kao polazna tačka za taj izlet.

Okolina i jezik

Fažana i Valbandon nalaze se na području starorimskih letnjikovaca i privrednih vila, u krajoliku mediteranskog rastinja. Vinova loza, maslina, smokva i drugo voće spuštaju se do same obale. Dvojezičnost, hrvatska i italijanska, zajemčena je statutom opštine.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Fažane je 648 km, oko 7 sati vožnje, a iz Novog Sada 614 km, oko 7 sati. Po zvaničnoj statistici, mesec sa najviše noćenja u Istarskoj županiji bio je avgust, 8,0 miliona noćenja, a sa najmanje januar, 130 hiljada noćenja. Šire o sezoni čitajte u vodiču Kada je gužva u Hrvatskoj — noćenja turista po mesecima u 2025. godini. Pregled ostalih istarskih mesta nalazi se u vodiču Istra — klima po mesecima, sezona gužve i dužina puta do mesta na poluostrvu.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Prevoz iz Beograda do Fažane košta 85 € u jednom smeru i 160 € povratno. Cenu prevoza iz Novog Sada do Fažane potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Putovanje se lako povezuje sa susednim mestima: iz istih polazišta vozimo i do Minibus prevoz Beograd – Pula, Prevoz putnika Novi Sad – Vodnjan i Kombi prevoz Beograd → Rovinj. Vodiči o tim mestima su Pula — rimski grad, austrijska ratna luka i najveći grad Istre, Vodnjan — grad sa mumijama svetaca, najvećom crkvom u Istri i maslinovim uljem i Rovinj — grad na nekadašnjem ostrvu, klima i dolazak iz Srbije.

Sva odredišta u okolini Fažane navedena su na stranici Prevoz putnika Beograd – Istra, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Kombi prevoz Novi Sad → Istra. Pregled svih hrvatskih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Hrvatsku, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Hrvatsku iz Srbije — dokumenta, granica i šta sme da se prenese.

Kombi od vrata do vrata do Fažane

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Kombi prevoz putnika Beograd → Fažana i Minibus prevoz Novi Sad – Fažana.